شهرام ناظری در عرصه موسیقی نامی آشنا برای ایران و همه جهان در سی سال گذشته بوده است. وی در خانواده ای کرد زبان و آشنا به موسیقی و شعر در کرمانشاه دیده به جهان گشود. او هنرمندیست که از سی سال پیش تا کنون از شعرهای شورانگیز مولوی در موسیقی ایرانی بهره برده و از این روست که توانسته سبک جدیدی از ترکیب ادبیات حماسی عرفانی ایران با موسیقی را بنیان نهد . این شیوه جدید و ابتکارهای وی باعث شده که در جذب مخاطبان جوان موسیقی همچنین مخاطبان موسیقی غرب موفق بوده باشد.
ناظری نخستین استاد آواز ایرانی است که به خاطر ارایه کارهای هنری منحصر به فرد و مبتکرانه همچنین معرفی موسیقی ایران توانسته بالاترین نشان فرهنگی دولت فرانسه ملقب به نشان شوالیه ادب و هنر را کسب نماید و از سوی وزارت فرهنگ آن کشور دکترای افتخاری دریافت نماید. وی در مهرماه سال ۱۳۸۶ و همزمان با سال جهانی مولوی برای سه دهه تلاش و پیشرو بودن در معرفی اثار مولوی به دنیای غرب جایزه انجمن آسیایی نیویورک را بدست آورد. همچنین از سوی دانشگاهها و مرکزهای فرهنگی هنری مختلف و همچنین خانه موسیقی ایران مورد سپاس قرار گرفت.
وی تاکنون بیش از چهل آلبوم هنری را منتشر کرده که در این میان "گل صدبرگ" - که در زمان خود انقلابی در موسیقی سنتی محسوب می شد - به عنوان پر تیراژترین اثر در تاریخ موسیقی ایرانی دست یافت. همچنین اثر "یادگار دوست" که اولین سمفونی ایرانی است توسط شهرام ناظری به یاد هشتصدمین سال تولد مولانا منتشر گردید. این یاد و یادواره دو دهه بعد و در سال 2007 بار دیگر تکرار شد و این بار جهانیان بودند که این گرامیداشت را برای زنده سازی آثار جاویدان مولانا استماع می نمودند. از دیگر آثار برجسته ایشان می توان به آلبوم "شور رومی" (مولویه) اشاره کرد که از سوی بوستون گلوب و لس آنجلس تایمز به عنوان یکی از پنج آلبوم برتر موسیقی سال ۲۰۰۷ در سطح جهان انتخاب گردید.
نخستین پرورش دهنده استعداد موسیقیایی وی مادرش بوده که از دوران خردسالی او را با موسیقی و شعر آشنا نموده است. بعدها نیز دوره های موسیقی را نزد استادان بزرگ موسیقی ایران همچون عبدالله دوامی، نورعلی برومند، محمود کریمی، احمد عبادی، علی اصغر بهاری، فرامرز پایور و داریوش صفوت ادامه داد. یازده ساله بود که برای نخستین بار در تلویزیون ملی ایران به اجرای برنامه پرداخت و در نخستین کنکور موسیقی سنتی (آزمون باربد) در سال ۱۳۵۵ در رشته آواز مقام نخست را کسب نمود. پیشرفتش در زمینه موسیقی چنان بود که در بیست و هفت سالگی مشتاقان بسیاری را برای موسیقی اش بدست آورد.
وی سه تار را نزد استاد احمد عبادی مشق نمود و آموخته های ادبی خود را با رهنمودهای استاد بهزاد کرمانشاهی، دکتر شفیعی کدکنی، ه. ا. سایه و شاعر حماسه سرای معاصر مهدی اخوان ثالث تکمیل نمود.
یکی از مشخصات بارز شهرام ناظری نسبت به خوانندگان هم عصر خویش توجه وی به اسطوره ها و تحقیق و جستجو در خصوص لحنهای گمشده حماسی آواز ایرانی است. حدود سی سال پیش دکتر داریوش صفوت بنیان گذار مرکز اشاعه و حفظ موسیقی سنتی، ارزش صدای ناظری را در ویژگی های حماسی آن تشخیص داده و چنین تشریح نمودند که در صدای ناظری لنگرها، دندانه ها و آکسنهای خاصی وجود دارد که به آن حس حماسی بخشیده است. این لحن حماسی قرنها پیش در آواز ایرانی وجود داشته اما به دلیل مسایل تاریخی کمرنگ شده و به تدریج از بین رفته است. از همین روی در آثار به جا مانده در یکصد سال اخیر هیچ یک از خوانندگان مطرح آواز سنتی به شاهنامه فردوسی نپرداخته اند. توصیه و تاکید استاد داریوش صفوت به ناظری همواره به منظور حفظ و نگهداری از این طرز بیان و لحن حماسی بوده که مبادا تحت تاثیر خوانندگان همدوره خود این موجها و دندانه ها صاف و اتو کشیده شوند و آن فضای حماسی جای خود را به شیوه های متداول داده و در نهایت به سوی نوحه خوانی سوق نماید.
وی در سه دهه گذشته اجراهای زنده بسیاری را در داخل و خارج از کشور داشته است. اجراهای وی همیشه با تحسینهای فراوانی در سطح جهان همراه بوده بطوریکه بارها جایزه های جشنواره های هنری بین المللی را بدست آورده است.
او در سالنها و جشنواره های معروف دنیا اجراهای صحنه ای بسیاری داشته که از آن جمله می توان به فستیوال اکس پرونس فرانسه ،فستیوال آویگنون فرانسه ، تیاتر شهر پاریس ، جشنواره تابستانی توکیو دانشگاه توکیو، سالن اسکار (کداک) لس آنجلس ، رویال آلبرت هال لندن، باربیکن ، سالن فستا دل پیپل ایتالیا ، جشنواره بیتدین لبنان ،فیلارمونی آلمان ، انجمن آسیایی ، موسسه جهانی موسیقی ، آکادمی موسیقی بروکلین در نیویورک ، جشنواره اروپایی رم در ایتالیا ، جشنواره سائوپولو در برزیل، جشنواره فاس مراکش، فستیوالهای فلورانس – ونیز- بارسلون- مادرید- ژنو – بروکسل – آمستردام – استکلهم- نروژ(اسلو) و کپنهاگ اشاره کرد.
پس از کسب مقام نخست در فستیوال فاس مراکش در سال 1997 مطبوعات آمریکا به وی لقب پاواروتی ایران را دادند، که در نشریات آن کشور نیز درج گردید.
ناظری علاوه بر ابتکار بر بهره گیری از شعرهای مولوی در زمینه استفاده و استوارسازی شعر معاصر پارسی (شعر نو) بر روی موسیقی دستگاهی ایران نیز پیشرو بوده و آثار ارزنده ای را در این راستا در طی سی سال اخیر ارایه نموده است.
استاد شهرام ناظری به همراه گروه موسیقی جدیدش (مولوی) و به همراهی حافظ ناظری در سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ شروع به اجراهای صحنه ای بسیار موفقی با نام شور رومی نمود. این مجموعه اجراها در آمریکا در سالنهای معروف موسیقی همانند سالن اسکار (کداک)، دیزنی هال و کارنگی هال بزرگ نیویورک با استقبال کم نظیری مواجه شد که بیشترین تعداد مخاطب را در موسیقی ایرانی و در میان اجراهای خارج از ایران رقم زده است.
اجراهای موفق یاد شده منجر به حضور در رسانه های مختلفی همانند رادیو ان. پی. آر در آمریکا ، بی. بی. سی و برنامه زنده ایی در شبکه فاکس آمریکا و همچنین گزارشهای مشروحی در بخشهای خبری شبکه ای. بی. سی و سی ان ان آمریکا شده است.
وی در سال مولانا از سوی خانم اسین چلبي - آخرین بازمانده مولانا - نشان طلایی سماع بارگاه مولانا را دریافت نمود. همچنين از طرف مركز مولانا پژوهي دانشگاه سلجوق ،ناظري به عنوان رييس افتخاري اين مركز انتخاب گردید.
همچنین در آبان سال ۱۳۸۶ در گرامیداشت شمس تبریزی کلید طلایی شهر خوی و مقبره شمس به رسم یادبود به وی اهدا شد.
سازمان ملل متحد نیز وی را به منظور زنده ساختن و تلاش موثر در معرفی ادبیات و موسیقی ایرانی مورد سپاس قرار داده و در انجمن آسیا در نیویورک با حضور رییس سازمان ملل جایزه میراث فرهنگی شرق را به وی اهدا کرد . به پاس قدردانی از تلاشهای شهرام ناظری در ترویج پیام معنوی صلح در قالب موسیقی و شعرهای مولوی شهرداری شهر ایرواین کالیفرنیا با اهدای لوح سپاس از وی قدر دانی نمود و دانشگاه" یو سی ال ای " نیز لوح اسطوره زنده را به وی تقدیم کرده است.
همچنین توسط رییس شواری شهر و شهردار شهر سن دیه گو در حوزه جغرافیایی سن دیه گوی ایالت کالیفرنیا ، روز ۲۵ ماه فوریه سال ۲۰۰۶ به نام شهرام ناظری نامگذاری شد. در مدت کوتاهی بعد از این نامگذاری ، کنگره آمریکا نیز با اهدای لوح سپاس از وی تقدیر نمود. وی برای اجرای موسیقی و انجام سخنرانی به دانشگاه استنفورد ، دانشگاه کلمبیا ، دانشگاه برکلی، یو سی ال ای و دانشگاه هاروارد دعوت گشت. وی به عنوان پیشرو در معرفی مولوی به دنیای غرب و نوآوری در موسیقی ایرانی و جذب مخاطبان غربی از سوی دانشگاه هاروارد تقدیر نامه دریافت نمود.
ناظری پس از اجرای شعرهای مولوی اولین قدم را در اجرای شاهنامه فردوسی با کمک و همراهی حافظ ناظری برداشته و در حقیقت اجراهای خویش را از سه سال پیش و نخست از تاتر سل پلیل پاریس و به دنبال آن در قدیمی ترین تاتر هالیوود (پنتیجز تیاتر) و کارنگی هال بزرگ نیویورک آغاز کرد. لازم به ذکر است که آثار شاهنامه فردوسی توسط گروه اینترنشنال با رهبری حافظ ناظری و صدای شهرام ناظری بعنوان پیام صلح به جهانیان ارایه گردیده است.